Incoterms 2020 nedir? Incoterms 2020, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan on bir teslim şeklidir. Taşıma, sigorta ve gümrük işlemlerini kimin ödeyip organize edeceğini ve hasar riskinin satıcıdan alıcıya hangi yerde geçtiğini belirler. Bu yazıda on bir kuralın tamamını açıklıyor, hangilerinin karayolu, hangilerinin deniz taşımacılığı için olduğunu gösteriyor ve en sık yapılan hataları sıralıyoruz.
Incoterms 2020 nedir, neyi düzenler, neyi düzenlemez
Incoterms yalnızca alıcı ve satıcı bunları sözleşmede kararlaştırırsa geçerlidir. Doğru yazımda kural, tam yer ve versiyon belirtilir, örneğin "FCA Lehrte, Musterstraße 1, Incoterms 2020". Incoterms 2010 gibi eski versiyonlar, iki taraf da isterse kararlaştırılmaya devam edebilir.
Her kural üç konuyu belirler:
- Masraflar: Ön taşıma, ana taşıma, son taşıma, yükleme ve boşaltma masraflarını kim öder.
- Riskin geçişi: Alıcı hangi noktadan itibaren kayıp veya hasar riskini taşır.
- Yükümlülükler: İhracat ve ithalat gümrüklemesini kim yapar, sigortayı kim yaptırmak zorundadır, hangi belgeler teslim edilmelidir.
Mülkiyetin devri, ödeme koşulları, fiyat ve sözleşme ihlalinin sonuçları Incoterms ile düzenlenmez. Bunlar satış sözleşmesinde yer almalıdır.
Tüm taşıma türleri için kurallar
Yedi kural her taşıma türüne uygundur. Buna tır, demiryolu, hava kargo ve kombine taşımacılıktaki konteynerler de dahildir. Karayolu taşımacılığı için doğru seçim bu kurallardır.
EXW: İşyerinde Teslim
Satıcı malı kendi tesisinde, yüklenmemiş ve ihracat gümrüklemesi yapılmamış şekilde hazır eder. Bu andan itibaren yükleme, taşıma, ihracat ve ithalat gümrüklemesi dahil tüm masraf ve riskleri alıcı üstlenir. EXW, satıcı için en az yükümlülük içeren kuraldır.
FCA: Taşıyıcıya Masrafsız Teslim
Satıcı malı, alıcının belirlediği taşıyıcıya kararlaştırılan yerde teslim eder ve ihracat gümrüklemesini yapar. Teslim yeri satıcının tesisiyse malı araca da yükler. Başka bir yerse malı gelen araç üzerinde, boşaltılmamış olarak teslim eder. Risk, teslimle birlikte alıcıya geçer. 2020'den bu yana taraflar, alıcının kendi taşıyıcısına satıcı için yükleme kayıtlı bir konşimento düzenleme talimatı vermesini kararlaştırabilir.
CPT: Taşıma Ödenmiş Olarak Teslim
Satıcı, belirlenen varış yerine kadar taşıma bedelini öder ve ihracat gümrüklemesini yapar. Ancak risk, mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçer. Yani masrafların geçişi ile riskin geçişi farklı yerlerde gerçekleşir.
CIP: Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak Teslim
CPT ile aynıdır, ek olarak satıcı taşıma sigortası yaptırmak zorundadır. 2020'den bu yana CIP'te Institute Cargo Clauses (A) kapsamında, sözleşme bedelinin en az %110'u üzerinden geniş kapsamlı teminat gerekir.
DAP: Belirlenen Yerde Teslim
Satıcı, belirlenen varış yerine kadar masraf ve riski taşır. Orada malı gelen araç üzerinde boşaltmaya hazır olarak teslim eder. Boşaltma, ithalat gümrüklemesi, gümrük vergileri ve ithalat KDV'si alıcıya aittir.
DPU: Belirlenen Yerde Boşaltılmış Olarak Teslim
DPU, 2020'den bu yana eski DAT kuralının yerini almıştır. Satıcı malı belirlenen yere teslim eder ve orada boşaltır. Risk ancak boşaltmadan sonra geçer. İthalat gümrüklemesi alıcıda kalır. Satıcı, varış yerinde boşaltma yapabileceğinden emin olmalıdır.
DDP: Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim
Satıcı, ithalat gümrüklemesi, gümrük vergileri ve ithalat KDV'si dahil varış yerine kadar tüm masraf ve riskleri taşır. DDP alıcı için en rahat, satıcı için ise en fazla yükümlülük içeren kuraldır. Boşaltmayı alıcı üstlenir.
Deniz ve iç su yolu taşımacılığı için kurallar
Dört kural yalnızca su yolu taşımacılığı için tasarlanmıştır. Bu kurallar gemiye veya yükleme limanına bağlıdır.
FAS: Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim
Satıcı malı, belirlenen yükleme limanında geminin yanında, örneğin rıhtımda teslim eder ve ihracat gümrüklemesini yapar. Bu noktadan itibaren masraf ve riski alıcı taşır. FAS özellikle dökme yük ve ağır tekil parçalar için kullanılır.
FOB: Gemide Masrafsız Teslim
Satıcı malı, yükleme limanında alıcının belirlediği geminin güvertesinde teslim eder ve ihracat gümrüklemesini yapar. Risk, mal gemiye yüklendiği anda geçer. Deniz taşımasını alıcı öder.
CFR: Masraflar ve Navlun Ödenmiş Olarak Teslim
Satıcı, varış limanına kadar deniz navlununu öder. Ancak risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde geçer. CPT'de olduğu gibi masrafların ve riskin geçişi birbirinden ayrılır.
CIF: Masraflar, Sigorta ve Navlun Ödenmiş Olarak Teslim
CFR ile aynıdır, ek olarak satıcı taşıma sigortası yaptırır. Incoterms 2020'ye göre CIF'te sözleşme bedelinin %110'u üzerinden Institute Cargo Clauses (C) kapsamında asgari teminat yeterli olmaya devam eder. Taraflar daha yüksek bir teminat kararlaştırabilir.
Kim neyi öder: kurallara genel bakış
Taşıma
- Ana taşımayı alıcı organize eder ve öder: EXW, FCA, FAS, FOB.
- Ana taşımayı satıcı öder, ancak risk çıkış yerinde geçer: CPT, CIP, CFR, CIF.
- Satıcı varış yerine kadar öder ve riski taşır: DAP, DPU, DDP.
Sigorta
- Satıcı yalnızca CIP ve CIF'te sigorta yaptırmakla yükümlüdür.
- Diğer tüm kurallarda her taraf kendi riskini sigortalatıp sigortalatmayacağına kendisi karar verir. Riski taşıyan taraf sigorta yaptırmalıdır.
Gümrük
- İhracat gümrüklemesi alıcıda: yalnızca EXW.
- İhracat gümrüklemesi satıcıda: diğer on kuralın tamamı.
- İthalat gümrüklemesi, gümrük vergileri ve ithalat KDV'si satıcıda: yalnızca DDP.
- İthalat gümrüklemesi alıcıda: diğer on kuralın tamamı.
Karayolu taşımacılığına hangi Incoterms uygundur
Avrupa içindeki ve örneğin Türkiye ile Almanya arasındaki karayolu taşımalarında yalnızca tüm taşıma türleri için geçerli yedi kural kullanılabilir. Uygulamada en çok şunlar tercih edilir:
- FCA, alıcı taşımayı kendisi organize ediyor ve satıcı ihracat gümrüklemesini üstleniyorsa.
- DAP, satıcı müşteriye kadar teslim ediyor ve alıcı ithalat gümrüklemesini kendisi yapıyorsa.
- CPT, taşıma bedelini satıcı ödüyor ancak riskin erken geçmesi isteniyorsa.
- DDP, alıcı kendi gümrük işlemleriyle uğraşmadan teslimat istiyor ve satıcı ithalatı yürütebiliyorsa.
FOB ve CIF alışkanlıkla konteyner veya tır sevkiyatlarında da sıkça kullanılır. Bu doğru değildir: Bu kurallarda risk gemide geçer, oysa bir tır taşımasında gemi hiç yer almaz. Bunların yerine FCA, CPT veya CIP kullanın.
Incoterms seçiminde sık yapılan hatalar
İhracatta EXW
EXW satıcıya rahat görünse de AB'den yapılan ihracatta çoğu zaman sorun yaratır. İhracat beyannamesini genellikle AB'de yerleşik bir ihracatçının vermesi gerekir. Üçüncü ülkedeki bir alıcı ise çoğunlukla bu şartı taşımaz. Ayrıca satıcı, KDV'den muaf ihracat teslimi için bir ihracat kanıtına ihtiyaç duyar ve EXW'de bu kanıt satıcının elinde değildir. Kanıt yoksa KDV sonradan talep edilebilir. İhracat için FCA genellikle daha iyi bir seçimdir.
DDP ve ithalat KDV'si
DDP'de satıcı, varış ülkesinde ithalat beyanında bulunmak ve ithalat KDV'sini ödemek zorundadır. Yabancı bir satıcı, varış ülkesinde KDV mükellefi olarak kayıtlı değilse bu vergiyi çoğu zaman indirilecek KDV olarak düşemez. Vergi bu durumda gerçek bir maliyete dönüşür. DDP üzerinde anlaşmadan önce kimin ithalatçı olabileceğini ve ithalat KDV'sinin nasıl ele alınacağını kontrol edin. Bazen alıcının gümrükleme yaptığı DAP daha temiz bir çözümdür. Emin değilseniz vergi danışmanlığı alın.
Belirsiz teslim yeri
"FCA Hannover" ifadesi, teslimin tam olarak nerede yapılacağını açık bırakır. Her zaman belirli bir depo veya terminal gibi tam bir adres ya da nokta belirtin.
Versiyonun belirtilmemesi
"Incoterms 2020" ibaresi olmadan hangi versiyonun geçerli olduğu belirsiz kalır. Bu da anlaşmazlık durumunda yorum sorunlarına yol açar.
Sigortanın gözden kaçırılması
CPT ve CFR'de taşıma bedelini satıcı öder, ancak yoldaki riski alıcı taşır. Birçok alıcı malın sigortalı olduğunu varsayar. Taşıma sigortasını kimin yaptıracağını netleştirin.
Kurala ve sevkiyata göre hangi belgelerin gerektiğini blogumuzda bulabilirsiniz. Ticari faturadaki teslim şekli gümrük kıymetini etkilediği için gümrük idaresi de buna dikkat eder.
Sık sorulan sorular
Kaç tane Incoterms 2020 kuralı vardır?
On bir kural vardır: tüm taşıma türleri için yedi kural (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP) ve yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı için dört kural (FAS, FOB, CFR, CIF).
DAP ile DDP arasındaki fark nedir?
Her ikisinde de satıcı varış yerine kadar teslim eder. DAP'ta ithalat gümrüklemesini, gümrük vergilerini ve ithalat KDV'sini alıcı üstlenir. DDP'de ise satıcı üstlenir.
Karayolu taşımacılığında hangi Incoterm yaygındır?
Taşımayı kimin organize ettiğine göre çoğunlukla FCA ve DAP kullanılır. FOB ve CIF bir gemiye bağlı olduğu için tır taşımacılığına uygun değildir.
DAT ile DPU arasındaki ilişki nedir?
DPU, Incoterms 2020'de eski DAT kuralının yerini almıştır. Teslim yerinin artık bir terminal olması gerekmez. Satıcının boşaltma yapabileceği herhangi bir yer olabilir.
Almanya'ya mal ithal ediyor ve gümrükleme konusunda desteğe mi ihtiyacınız var? Lehrte'deki antrepomuz dahil FulFra ile gümrükleme hakkında daha fazla bilgi alın.